Contact Informatie

Project en politiek

HoC1

Zoals velen ben ik volledig verslaafd aan House of Cards. Afgelopen weekend hebben mijn vrouw en ik de laatste aflevering van seizoen 4 gezien en het einde doet vermoeden dat er gelukkig minstens nog een seizoen zal volgen. Wat maakt dat ik deze serie zo graag volg? Het zit natuurlijk goed in elkaar, er is spanning, er wordt goed geacteerd, maar bovenal het gaat over een van mijn fascinaties: politiek. Ik heb dus ook met veel plezier series als West Wing, Yes, minister, Borgen en (toch ook ja) de Fractie gevolgd. Ik kan erg smullen van de machtsspelletjes, het uitwisselen van belangen en de complexe krachtenvelden. Het is ook niet voor niets dat ik vooral in de publieke sector werkzaam ben.

Ik kom daar echter veel ambtenaren tegen die zich juist ontzettend ergeren aan de politiek. Ze vinden het onvoorspelbaar, alleen op incidenten gericht en te weinig gericht op wat goed is voor de samenleving. Bij deze overtuiging hoort ook dat ambtenaren zich niet politiek uit mogen spreken. Zij moeten dienen aan het bestuur, ongeacht de (politieke) kleur die dat bestuur heeft.

De laatste tijd spreek ik veel projectleiders bij gemeenten in het kader van ons nieuwe boek ‘Projectmanagement met Creatiemacht’. Een van de thema’s die daarin naar voren komt, is het belang van visie in projecten. Een visie gaat over kwaliteiten, waarden en overtuigingen die belangrijk voor je zijn. Ik vraag tijdens projectstart-ups, workshops en trainingen naar de visie van de projectleiders op hun project. Het kost even tijd, maar algauw ontstaan er geanimeerde en gepassioneerde gesprekken. En, als ik goed luister, hoor ik ook de (politieke) overtuiging van de projectleider terug.

Zo is er de projectleider die een nieuw onderhoudsregime in de stad implementeert. Hij vertelt mij bevlogen hoe hij met dit project een steentje bijdraagt aan de terugtrekkende overheid. “We stimuleren dat de burgers zelf de stad schoon te houden. Op die manier hebben we minder overheid nodig.” Een andere projectleider die zich bezighoudt met de WMO wil er alles aan doen om de sociaal zwakkeren in de samenleving te steunen. “De overheid heeft de taak om het voor deze mensen goed te organiseren, zodat ze meer gelijke kansen hebben”.

Van welke politieke overtuiging de projectleiders ook zijn, ze vinden het allemaal geweldig leuk om op deze manier over hun project te praten. Ze zijn het niet gewend en het brengt ze weer dichter bij waarom ze ooit dit werk zijn gaan doen. Tegelijkertijd roept het weer nieuwe vragen op. Wat doe je nu als projectleider als je een wethouder moet dienen die een andere politieke kleur heeft? Als je projecten technisch aanstuurt zonder je af te vragen wat je eigen visie is, moet dat over het algemeen te doen zijn. Meer stilstaan bij je eigen overtuigingen schept echter mogelijk nieuwe dilemma’s. Hoe als projectleider met een VVD-achtergrond een SP-wethouder te dienen?

Enige tijd geleden las ik een artikel waarin gesteld werd dat een derde van het aantal ambtenaren lid is van een politieke partij en daarin ook vaak actief is. Met name bij jonge ambtenaren is dat aantal toegenomen. Is het zo dat we steeds meer politieke ambtenaren krijgen? En wat betekent dat voor de projecten? Moet een wethouder die een mooi project wil laten realiseren zich eerst buigen over de vraag wat de politieke voorkeur van de projectleider is? Wat gebeurt er met de vermeende onpartijdigheid? Ik weet nog niet helemaal wat ik er van moet vinden. Wel zie ik een verandering en merk ik dat projectleiders met meer bevlogenheid projecten vormgeven en daar kan volgens mij niemand tegen zijn.

Robertjan Uijl