Contact Informatie

De kracht van systemisch werken4360_foto-boom-web-2015

In april beëindigde ik de elf daagse basisopleiding Systemisch Werken voor Professionals, georganiseerd door TCT-opstellingen. En wow, wat een fantastische en indrukwekkende ervaring. Ik had al eerder ervaring opgedaan met opstellingen en wilde me graag bekwamen in het begeleiden van organisatieopstellingen. Spontaan meldde ik mij aan voor deze opleiding, zonder me precies te verdiepen in het programma. Ik had er positieve verhalen over gehoord en dat was voor mij voldoende.

De opleiding richt zich niet op organisatieopstellingen, integendeel, de focus ligt volledig op familieopstellingen. Dat families zo’n complex en enerverend systeem zijn, is me wel duidelijk geworden. Maar wat kan ik daar nu mee bij het begeleiden van organisatieopstellingen? Het werd een spannende reis.

Gewoon aanwezig zijn, heerlijk

Na het eerste weekend van de opleiding besloot ik om het idee dat ik een goede begeleider wilde worden, volledig uit mijn hoofd te zetten. Het was veel te ingewikkeld om voortdurend te schakelen op alle niveaus van leren. Bovendien had ik helemaal niet de ambitie om familieopstellingen te gaan begeleiden. Als ik teveel schakel, ga ik volledig in mijn hoofd zitten en voel ik helemaal niks. Ik ga bedenken of ik wat voel en dat werkt natuurlijk niet.

In de opleiding ging het over de familie van elf vrouwen en twee mannen die deelnamen. Je bent betrokken bij wat zich afspeelt, je leert luisteren naar je gevoel als representant, je leert wat je moet doen en zeggen als begeleider. Maar je leert vooral wat je niet moet doen en zeggen. De keuze om het gewoon te ondergaan zonder al die gedachten, was een verademing. Ik hoefde niet meer goed te zijn, ik kon gewoon aanwezig zijn. Heerlijk.

Elf dagen met dertien deelnemers en met Evelien Hogeweg als hoofddocent en Anneke en Lily die haar ondersteunden. Elf dagen geconfronteerd worden met emotie, irritatie en allergie, warmte en compassie. Maar bovenal de verwondering over de kracht van systemisch werken. Geen verhaal, geen oordeel, alleen maar zien hoe de bestaande energie in het veld en focus op de opstelling een werkelijkheid van de vragensteller laat zien. Daarnaast heb ik ervaren hoe belangrijk de rol van de begeleider is. Wegblijven van verhalen en oordelen en vertrouwen op het beeld dat zich ontvouwt vanuit het ‘lege midden’. Het is een vak!

Verschil tussen man en vrouw

Fascinerend vond ik mijn eigen inzicht in het verschil in de mannelijke lijn en de vrouwelijke lijn. Het verschil tussen man en vrouw, dat ik van huis uit ontken. De verwarring over gelijkwaardigheid en gelijkheid. We hebben allemaal onze innerlijke man en vrouw, maar energie werkt verschillend. Misschien kan ik nu beter genieten van mijn mannelijke energie en beter samenwerken met de vrouwelijke energie. Deze combinatie hebben Lily Schuimer en ik al jaren geleden heel productief gemaakt in onze samenwerking. Maar het is boeiend om te bedenken dat dit misschien niet uniek is, maar voortkomt uit sterk wederzijds begrip en acceptatie van onze verschillende kwaliteiten. We gaan dit verschil in mannelijk en vrouwelijk leiderschap uitwerken in een nieuwe training die dit najaar start.

Het gekke is dat de begeleiding van organisatieopstellingen eigenlijk niet anders is: niet denken en alleen vanuit je lege midden teruggeven wat zich toont. Zeker bij onze laatste training Regievoeren zonder macht heb ik genoten van de opstellingen van de deelnemers met hun opdracht en opdrachtgever. Onvoorstelbaar welke inzichten zich op die manier openbaren.

Systematisch werken geweldige aanvulling

Steeds meer ben ik overtuigd van nieuwe werkvormen als Aikido voor gebruik van je energie en de boksworkshop over aanvallen, verdedigen en hoe je jezelf opstelt in een dialoog. Maar systemisch werken is voor mij een geweldige aanvulling in het repertoire van werkvormen om veranderprocessen te faciliteren.

Graag voldoe ik aan de oproep van Evelien om meer mannelijke professionals te interesseren voor deze basisopleiding van TCT-opstellingen. Het gaat je niet in de koude kleren zitten, maar het is absoluut een verrijking. Een aanrader.

Hans Licht