Contact Informatie

“Ik denk graag mee over de vernieuwing van de samenleving”

Adriaan van der Schans is programmamanager en voorzitter van de ondernemingsraad bij het ministerie van Economische Zaken. Zijn persoonlijke opgave is het vergroten van duurzaamheid en werk meer toekomstgericht inrichten. PV-EZDB-153Adriaan nam deel aan één van de meeleessessies die Organisatieregie organiseerde in verband met de verschijning van het boek over Netwerkregie van Hans Licht in oktober. “Wat mij bij Netwerkregie erg aanspreekt, is dat de rol van netwerkregisseur niet meer vanuit een machtspositie staat.”

Hoe heb je de meeleessessie ervaren?

“De sessie was vanuit twee perspectieven interessant. Ten eerste spreekt het onderwerp Netwerkregie mij aan. Niet alleen vanuit mijn functies, maar ook hoe ik de veranderende rol van de overheid zie. Ten tweede was het de schrijver die zijn netwerk betrok bij het schrijven van zijn nieuwe boek. Het was de Netwerkregisseur in actie die vanuit een open houding vrijwillig de confrontatie opzocht voor feedback. Ik vond het heel moedig dat hij zich hierin kwetsbaar kon opstellen. Het is toch een beetje ‘zijn kindje’ waar wij feedback op mochten geven.”

Wat spreekt je aan in Netwerkregie?

“Ik denk graag mee over de vernieuwing van de samenleving. Het werk sectoraal indelen is aan het verdwijnen en we zijn op zoek naar nieuwe vormen. De invalshoek van Netwerkregie spreekt mij erg aan. Het is verkennen en zoeken naar de vormen van samenwerking in het netwerk. Het is voor iedereen spannend en moeilijk, maar het is belangrijk te zoeken naar manieren om het proces van samenwerking vorm te geven. Het is ook zoeken naar de waarden die je vanuit het netwerk kunt opbouwen, want in het netwerk zijn verschillende belangen aanwezig. Ga dus op zoek naar de win-winsituatie waarbij je maximaal je eigen belang én ook die van een ander kunt realiseren.”

“In Netwerkregie staat de rol van netwerkregisseur niet meer vanuit een machtspositie, dat vind ik goed. In de nieuwe samenwerking gaat het om het loslaten en vervolgens regievoeren op wat eruit naar voren komt. Belangrijk is om de samenwerking open, en zonder in de verdediging te gaan, neer te zetten.”

Wat is de betekenis van Netwerkregie voor de verandering van de overheid?

“Vroeger hadden we bij de overheid geld en macht om invloed uit te oefenen, tegenwoordig moeten we vanuit een regisseursrol handelen. Het maatschappelijk draagvlak voor de overheid is niet zo groot en daarom is het belangrijk dat we zoeken naar vormen waarmee de waarde van het ministerie in de samenleving op nieuwe manieren zichtbaar wordt.”

“Voor Netwerkregie zit deze verandering vooral in het samenwerken met verschillende partijen. Ook juist kiezen voor andere partijen dan de reguliere en dan op een andere manier het gesprek voeren. Eerder hebben we al ervaring met een andere manier van samenwerken opgedaan. De transparantie communicatie stond centraal, dit zorgde voor verschillende invalshoeken en het bespreken van meer belangen. Dit proces heeft creativiteit en constructief samen werken positief gestimuleerd.”

“Binnen de overheid hebben we te maken met een krimp die zorgt voor een hoge werkdruk. Op zo’n moment is de neiging erg groot om te voldoen aan de korte termijn vragen van bewindspersonen. Door echt met elkaar in gesprek te gaan over onderwerpen als voedsel, energie, klimaat en grondstoffen, bouw je aan de lange termijn en geef je een stem aan onderliggende waarden en lange termijn belangen in de samenleving. Er is tijd en ruimte nodig om een gezamenlijke beeld op te bouwen, te doorgronden wat er speelt en hoe dit opgepakt moet worden. Hierdoor zijn we gezamenlijk verantwoordelijk voor de langetermijnstrategie.”

“Als ministerie wil je waardevol zijn voor de samenleving en dan gelden de volgende vragen: ‘Hoe werk je ten diensten van de samenleving?, Welke meerwaarde heb je dan?, Wat betekent dit voor onze rol op lange termijn?’. Intern betekent dit een verandering van de hiërarchische posities, naar zoeken naar de horizontale lijnen en daar naar handelen. Wat de verandering voor invloed heeft op de structuur, is nog niet duidelijk.”

Wat haal je uit het boek over Netwerkregie?

“Het boek leert mij de elementen van netwerkregie te begrijpen en doorgronden. Het is niet alleen een signalerende functie, maar het gaat ook over anders doen. Zo is me nu duidelijk dat ik in een groot netwerk soms juist meerdere groepen moet maken rond verschillende waardepatronen om binnen iedere groep weer op zoek te gaan naar de horizontale (gelijke) verbindingen. Wat open- en kwetsbaarheid vanuit dit nieuwe perspectief betekent voor de regisseursrol heb ik in de praktijk rond de meeleessessie mogen ervaren. Interessant en spannend. Wel zou ik graag meer praktische elementen zien terugkomen in het boek, om de lijn van het verhaal te verscherpen en de mogelijkheid om de inzichten toe te passen vergroten.”