Contact Informatie

Netwerkregie

Denk bij Netwerkregie aan het systeem van gemeenten en de zorginstellingen die verantwoordelijk zijn voor de zorg in het sociale domein, of de partijen die verantwoordelijkheid dragen voor een gebiedsontwikkeling.Al decennia kennen we de bestuurlijke platforms, waarin deze partijen op bestuurlijk niveau afspraken maken. Maar juist de samenwerking op de werkvloer is bepalend voor het succes van de samenwerking. Het gaat dus zowel om de verticale als om de horizontale afstemming en samenwerking. In de gemeente Amsterdam is een aanpak van jeugdige criminelen met regisseurs die verantwoordelijk zijn voor de afstemming van alle betrokken instellingen op het gebied van zorg en straf. De provincie Zuid-Holland kent gebiedsregisseurs om de samenwerking in gebieden te stimuleren, terwijl zij ook verantwoordelijk zijn voor de realisatie van de provinciale doelen.

Netwerkregie gaat over de vraag hoe deze samenwerking het beste kan worden gecreëerd. Lang niet altijd is de regie in handen van een medewerker die de formele functie van regisseur bekleedt. Vaak zijn dit beleidsmedewerkers, adviseurs of lijnmanagers. Wat zij allen gemeen hebben is de vraag hoe je energie, beweging en verantwoordelijkheid creëert.

Netwerkregie is een dienende rol. Het is dus belangrijk dat de partijen belang hebben bij het gezamenlijke doel en de samenwerking. Een veel voorkomend verschijnsel is dat partijen vooral afspraken willen maken over de taak- en rolverdeling. Feitelijk is deze vraag contra-samenwerking, omdat het gaat over verdeling van bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Om samenwerking te creëren is er een gezamenlijk beeld nodig van de opgave en goede verhoudingen. Het gaat om gezonde relaties. Voor het realiseren van deze relaties zijn zes kernbegrippen leidend.

Print

 

Gelijkwaardigheid

De verantwoordelijkheden en posities van de samenwerkingspartners zijn niet gelijk. Overheden kennen een formele verantwoordelijkheid en hebben een publieke verantwoordelijkheid. Maatschappelijk organisaties hebben een eigen economisch belang en visie, waardoor zij soms in een afhankelijke positie komen. De gelijkwaardigheid vereist dat partijen elkaars belangen erkennen en begrijpen dat er een onderlinge afhankelijkheid bestaat. Ook de organisatie van overleg en besluitvorming kan gelijkwaardigheid creëren.

Respect

Respect is een gevoel van waardering voor de ander. Respect ontbreekt als je een negatief oordeel hebt over de ander op basis van belangrijke waarden. Een gezamenlijke opgave betekent niet dat er geen verschillen zijn in belangen en waarden. Het bespreekbaar maken van die belangen en waarden maakt het mogelijk om begrip en zelfs respect te krijgen. Begrip voor de motieven van de ander maakt communicatie mogelijk. Respect groeit door gezamenlijke visievorming.

Vrijheid

In een gezonde relatie geef je elkaar ruimte. Je gaat er vanuit dat de ander geen misbruik maakt van de ruimte als je ervaart dat de ander gecommitteerd is aan de gezamenlijke opgave. In de samenwerking betekent dit dat je duidelijke afspraken maakt over de verdeling van de taken, wie initiatief neemt en wie wat zelf kan beslissen. Je stelt bijvoorbeeld de kaders vast waarbinnen de partners vrij handelen in de vorm van een convenant.

Verantwoordelijkheid

Het getuigt van samenwerkingszin als mensen zich verantwoorden voor wat ze doen met hun vrijheid. Maar wat houdt verantwoorden in? Als er een schuldvraag op tafel ligt bij alles wat anders is gelopen dan gepland, is de bereidheid tot verantwoorden minimaal. Maar het is goed om elkaar aan te spreken. Enerzijds helpt dit om te leren, maar het biedt ook mogelijkheden om bij te sturen en verwachtingen bij te stellen. Het organiseren van de verantwoording is essentieel in samenwerkingsverbanden.

Transparantie

Het besef van een gezamenlijke opgave, waarbij mensen zich veilig voelen, maakt het logisch dat je elkaar heel goed informeert over wat er gebeurt. De transparantie draagt bij aan de gezamenlijkheid van het proces. Toch kan transparantie ook leiden tot een overkill aan informatie. Het is belangrijk om een adequate communicatiestructuur (management informatiesysteem) te hebben in het samenwerkingsverband, waarbij tevens ruimte is voor persoonlijk contact.

Vertrouwen

Het laatste begrip is zeker niet het minst belangrijk. Vertrouwen is echter het moeilijkste begrip, omdat dit zeer persoonsgebonden is. Vertrouwen kan groeien, maar het kan ook verdwijnen of zelfs omslaan in wantrouwen. Vertrouwen heeft veel te maken met verwachtingen. Een gezonde twijfel is in relaties belangrijk om open te staan voor verrassingen zonder direct teleurgesteld te raken. Waar voldaan wordt aan de andere begrippen zal de basishouding van vertrouwen gemakkelijk ontstaan. Door het verwachtingenmanagement in het samenwerkingsverband expliciet aandacht te geven, kan het vertrouwen behouden blijven.

Netwerkregie heeft als focus zowel de gezamenlijke opgave als de gezonde relaties. Daarvoor moet het samenwerkingsverband goed georganiseerd worden.